Ang layout ng Korean keyboard (Dubeolsik)
Halos lahat ng computer at phone sa Korea ay gumagamit ng iisang layout na tinatawag na Dubeolsik, na ang ibig sabihin ay “dalawang set”. Hindi mo kailangan ng espesyal na keyboard: nasa parehong mga key ang mga letrang Korean gaya ng mga letrang English na alam mo na. Ipinapakita ng gabay na ito kung nasaan ang bawat letra at kung paano talaga gumagana ang pag-type sa Korean.
Ang pangunahing ideya: katinig sa kaliwa, patinig sa kanan
Hinahati ng Dubeolsik ang Hangul sa dalawang grupo. Nasa ilalim ng kaliwang kamay mo ang mga katinig at nasa ilalim ng kanang kamay ang mga patinig. Dahil halos bawat pantig sa Korean ay katinig, patinig, at minsan isa pang katinig, nagsasalitan ang mga kamay mo: kaliwa, kanan, kaliwa, kanan. Ang tuloy-tuloy na ritmong iyan ang isa sa mga dahilan kung bakit puwedeng maging mabilis ang pag-type sa Korean kapag nasanay ka na.
Sa home row, nakapatong ang mga daliri ng kaliwang kamay mo sa ㅁ ㄴ ㅇ ㄹ (ang mga key na A S D F) at nasa G ang ㅎ. Nakapatong naman ang mga daliri ng kanang kamay sa ㅓ ㅏ ㅣ (J K L) at nasa H ang ㅗ. Ang maliliit na umbok sa F at J ay nasa ㄹ at ㅓ, kaya mahahanap mo ang puwesto mo nang hindi tumitingin.
Ang mapa ng keyboard
Malaking letra: ang lumalabas nang karaniwan. Maliit na letra sa itaas: ang lumalabas kapag may Shift. Maliit na letrang Latin: ang English na key. Magkaiba ang kulay ng mga katinig at ng mga patinig.
Gumagawa ang Shift ng limang dobleng katinig at dalawang patinig
Pindutin nang matagal ang Shift at pindutin ang Q W E R T para makuha ang mga dobleng katinig na ㅃ ㅉ ㄸ ㄲ ㅆ. Mga “tense” na tunog ang mga ito: binibigkas nang madiin at walang buga ng hangin. Ang Shift kasama ang O at P ay nagbibigay ng mga patinig na ㅒ at ㅖ. Pareho ang letrang lumalabas sa lahat ng iba pang key may Shift man o wala, kaya hindi mo kailangan ng Shift sa karamihan ng mga salita.
Dalawang key ang kailangan sa ilang patinig
May 21 patinig ang Hangul, pero 14 lang sa mga ito ang may sariling key (dalawa roon ang nangangailangan ng Shift). Ang pito pa ay nabubuo sa pagsasama ng dalawang patinig, at ganoon mismo mo sila tina-type. Para sa ㅘ, pindutin ang ㅗ tapos ㅏ. Para sa ㅝ, pindutin ang ㅜ tapos ㅓ. Para sa ㅢ, pindutin ang ㅡ tapos ㅣ. Ang computer na ang magdudugtong sa kanila, kaya isang letra lang ang makikita mong lalabas.
Paano kusang nabubuo ang mga syllable block
Isinusulat ang Korean nang naka-block, isang block bawat pantig. Hindi mo kailangang buuin mismo ang block. I-type mo lang ang mga letra ayon sa pagkakasunod ng pagbigkas mo, at ang input system na ang magpapatong-patong sa kanila. I-type ang ㅎ, tapos ㅏ, tapos ㄴ, at makikita mong magiging 하 ang ㅎ at saka 한.
Ano ang mangyayari kapag patinig ang susunod na letra? I-type ang 한 at saka ㅏ: tatalon ang ㄴ sa bagong block at magiging 하나. Kaya parang “naghihintay” ang huling katinig ng isang block. Hindi pa alam ng system kung kasama ito sa block na ito o sa susunod. Habang binubuo pa ang isang block, karaniwang may underline o highlight ito.
May mga block na nagtatapos sa dalawang katinig, gaya ng 닭 (manok) o ng 읽 sa 읽다 (magbasa). I-type mo silang pareho: ㄷ ㅏ ㄹ ㄱ. Kapag nagkamali ka, karaniwang isang letra lang ang binubura ng Backspace, hindi ang buong block.
Lahat ng 40 letra at ang mga key nila
Narito ang bawat letra ng Hangul, ang key na pipindutin mo, ang Revised Romanization nito at ang pangalan nito sa Korean. Kapag dalawa ang nakasulat, gaya ng g/k, ang una ay ang tunog sa simula ng block at ang pangalawa ay ang tunog sa dulo.
| Letra | Key | Romanisasyon | Pangalan |
|---|---|---|---|
| ㄱ | R | g/k | 기역 |
| ㄴ | S | n | 니은 |
| ㄷ | E | d/t | 디귿 |
| ㄹ | F | r/l | 리을 |
| ㅁ | A | m | 미음 |
| ㅂ | Q | b/p | 비읍 |
| ㅅ | T | s | 시옷 |
| ㅇ | D | -/ng | 이응 |
| ㅈ | W | j | 지읒 |
| ㅊ | C | ch | 치읓 |
| ㅋ | Z | k | 키읔 |
| ㅌ | X | t | 티읕 |
| ㅍ | V | p | 피읖 |
| ㅎ | G | h | 히읗 |
| ㄲ | Shift + R | kk | 쌍기역 |
| ㄸ | Shift + E | tt | 쌍디귿 |
| ㅃ | Shift + Q | pp | 쌍비읍 |
| ㅆ | Shift + T | ss | 쌍시옷 |
| ㅉ | Shift + W | jj | 쌍지읒 |
| ㅏ | K | a | 아 |
| ㅑ | I | ya | 야 |
| ㅓ | J | eo | 어 |
| ㅕ | U | yeo | 여 |
| ㅗ | H | o | 오 |
| ㅛ | Y | yo | 요 |
| ㅜ | N | u | 우 |
| ㅠ | B | yu | 유 |
| ㅡ | M | eu | 으 |
| ㅣ | L | i | 이 |
| ㅐ | O | ae | 애 |
| ㅒ | Shift + O | yae | 얘 |
| ㅔ | P | e | 에 |
| ㅖ | Shift + P | ye | 예 |
| ㅘ | H + K | wa | 와 |
| ㅙ | H + O | wae | 왜 |
| ㅚ | H + L | oe | 외 |
| ㅝ | N + J | wo | 워 |
| ㅞ | N + P | we | 웨 |
| ㅟ | N + L | wi | 위 |
| ㅢ | M + L | ui | 의 |
Iba pang Korean layout
Baka marinig mo ang Sebeolsik (“tatlong set”), na may hiwalay na key para sa unang katinig at sa huling katinig. Gustong-gusto ito ng ilang mabibilis mag-type, pero Dubeolsik ang gamit sa mga paaralan, opisina at phone sa Korea, at ito ang pambansang pamantayan. Sa phone, baka makakita ka rin ng layout na “10 key” na bumubuo ng letra mula sa mga guhit. Kung nagsisimula ka pa lang, piliin ang Dubeolsik, na madalas tawaging “2-Set Korean”, “Standard” o “2-Bulsik” sa settings.
Paano simulang aralin ang mga key
Huwag subukang kabisaduhin agad ang buong mapa. Magsimula sa home row, tapos sa top row, tapos sa bottom row, at sa huli ang Shift. May key drill ang KoreanKeys para sa bawat row, na may on-screen keyboard na nagpapailaw sa susunod na key at nagpapakita kung aling daliri ang gagamitin.