ภาษาเกาหลีแบบสุภาพ: 존댓말, 반말 และคำลงท้าย 요
ในภาษาเกาหลี ท้ายประโยคจะบอกว่าเรามีความสัมพันธ์แบบไหนกับคนที่เราคุยด้วย ความหมายเดียวกัน เช่น "ฉันไปนะ" พูดได้หลายแบบ ตั้งแต่สุภาพมากไปจนถึงเป็นกันเองและสนิทสนม คู่มือนี้จะอธิบายระดับภาษาที่คุณจะเจอทุกวัน ใช้กับใคร และกฎง่าย ๆ ข้อเดียวที่ช่วยให้คุณสุภาพอยู่เสมอระหว่างที่เรียน
ทำไมภาษาเกาหลีถึงมีระดับภาษา?
ไวยากรณ์เกาหลีให้ความสำคัญกับความสัมพันธ์มาก อายุ บทบาททางสังคม และความสนิทสนมล้วนมีผล คนเกาหลีไม่ได้แค่เลือกคำสุภาพ แต่ยังเปลี่ยนคำลงท้ายของเกือบทุกประโยค ภาษาที่แสดงความเคารพเรียกว่า 존댓말 (jondaenmal) ส่วนภาษาแบบกันเองเรียกว่า 반말 (banmal) ซึ่งแปลตรงตัวว่า "ครึ่งคำพูด"
กันเองไม่ได้แปลว่าหยาบคาย เพื่อนกันใช้ 반말 คุยกันอย่างสบายใจ และการเปลี่ยนจากภาษาสุภาพมาเป็น 반말 มักเป็นสัญญาณว่าสองคนสนิทกันมากขึ้น แต่ถ้าพูดแบบกันเองกับคนที่ไม่ควร อาจฟังดูเสียมารยาทได้ จึงควรเรียนรู้ความแตกต่างตั้งแต่เนิ่น ๆ
สามรูปแบบที่จะเจอทุกวัน
ตำราไวยากรณ์แบ่งระดับไว้มากกว่านี้ แต่ในชีวิตประจำวัน ผู้เรียนจะเจอหลัก ๆ อยู่สามแบบ ชื่อ 합니다체 และ 해요체 มาจากรูปของคำกริยา 하다 (ทำ) ในแต่ละแบบ
- 합니다체 สุภาพแบบทางการ: ประโยคลงท้ายด้วย -ㅂ니다 หรือ -습니다 ได้ยินในข่าว ประกาศ สุนทรพจน์ การสัมภาษณ์งาน และงานบริการลูกค้า ฟังดูให้เกียรติแต่ค่อนข้างแข็ง
- 해요체 สุภาพ: ประโยคลงท้ายด้วย -요 เป็นภาษาสุภาพที่ใช้ทุกวันกับคนที่ยังไม่สนิท ครู เพื่อนร่วมงาน และผู้ใหญ่ ให้เกียรติแต่ยังอบอุ่น
- 반말 กันเอง: ส่วนใหญ่คือรูป 해요체 ที่ตัด 요 ออก ใช้ระหว่างเพื่อนสนิท กับน้อง และกับเด็ก
นี่คือประโยคเดียวกันในทั้งสามรูปแบบ สังเกตว่าส่วนที่เปลี่ยนอยู่ตรงท้ายสุดของประโยค
| ความหมาย | สุภาพแบบทางการ (합니다체) | สุภาพ (해요체) | กันเอง (반말) |
|---|---|---|---|
| ฉันเป็นนักเรียน | 학생입니다. haksaengimnida. | 학생이에요. haksaengieyo. | 학생이야. haksaengiya. |
| ฉันกิน / ฉันกำลังกิน | 먹습니다. meokseumnida. | 먹어요. meogeoyo. | 먹어. meogeo. |
| ฉันไปนะ | 갑니다. gamnida. | 가요. gayo. | 가. ga. |
| จะไปไหน? | 어디 갑니까? eodi gamnikka? | 어디 가요? eodi gayo? | 어디 가? eodi ga? |
| ขอบคุณ | 감사합니다. gamsahamnida. | 고마워요. gomawoyo. | 고마워. gomawo. |
กับดักเล็ก ๆ: 반말 ไม่ได้แค่ "ตัด 요 ออก" เสมอไป 이에요 / 예요 (เป็น) กลายเป็น 이야 / 야, 네 (ครับ/ค่ะ) กลายเป็น 응 และคำถ่อมตัว 저 (ฉัน) กลายเป็น 나 นอกจากนี้ คำขอบคุณยังมีคำกริยาสองคำ: 감사합니다 เป็นรูปทางการที่ใช้บ่อยที่สุด ส่วน 고마워요 / 고마워 เป็นรูปสุภาพและกันเองที่ฟังอบอุ่นกว่า
วิธีสร้างคำลงท้ายแบบสุภาพ
สำหรับ 해요체 ให้เริ่มจากรูปกันเองแล้วเติม 요 가 กลายเป็น 가요, 먹어 กลายเป็น 먹어요 และ 고마워 กลายเป็น 고마워요 ประโยคคำถามใช้รูปเดียวกันแต่ขึ้นเสียงสูงท้ายประโยค: 가요? แปลว่า "จะไปเหรอ?" ส่วนในการเขียน เครื่องหมายคำถามทำหน้าที่นี้แทน
สำหรับ 합니다체 รากกริยาที่ลงท้ายด้วยสระจะเติม -ㅂ니다 เช่น 가다 (ไป) เป็น 갑니다 รากที่ลงท้ายด้วยพยัญชนะจะเติม -습니다 เช่น 먹다 (กิน) เป็น 먹습니다 ประโยคคำถามลงท้ายด้วย -ㅂ니까 หรือ -습니까 เช่น 갑니까? รากที่ลงท้ายด้วย ㄹ จะตัด ㄹ ออกก่อน เช่น 살다 (อาศัยอยู่) เป็น 삽니다
เวลาพิมพ์ -ㅂ니다 ตัว ㅂ จะกลายเป็นตัวสะกดของบล็อกก่อนหน้า: พิมพ์ ㄱ ㅏ ㅂ จะได้ 갑 ส่วน 습니다 พิมพ์ว่า ㅅ ㅡ ㅂ ㄴ ㅣ ㄷ ㅏ และเป็นหนึ่งในคำลงท้ายที่พบบ่อยที่สุดในภาษาเกาหลี จึงคุ้มที่จะฝึกจนนิ้วจำได้เอง
ใช้แบบไหนกับใคร?
- คนแปลกหน้า พนักงานร้าน และคนที่เพิ่งรู้จัก: 해요체 พนักงานมักพูดกับคุณด้วย 합니다체 หรือเติมคำยกย่องเพิ่ม
- ครู หัวหน้า และผู้ใหญ่: 해요체 หรือ 합니다체 ในโอกาสทางการ เช่น การนำเสนอในชั้นเรียนหรือการสัมภาษณ์
- เพื่อนวัยเดียวกันเมื่อสนิทกันแล้ว: 반말 ส่วนใหญ่จะถามกันก่อน เช่น 말 놓을까요? (mal noeulkkayo) แปลว่า "เราคุยกันแบบกันเองดีไหม?"
- เด็กและสมาชิกในครอบครัวที่อายุน้อยกว่า: มักใช้ 반말
- ข่าว สุนทรพจน์ การนำเสนอ และงานเขียนทางการ: 합니다체
อายุสำคัญมากในเกาหลี ต่างกันแค่ปีหรือสองปีก็อาจเป็นตัวตัดสินว่าใครใช้ 반말 ก่อนได้ โดยทั่วไปผู้ที่อายุมากกว่าจะเป็นฝ่ายชวนให้พูดแบบกันเอง สำหรับผู้เรียน การรอให้อีกฝ่ายชวนจะปลอดภัยกว่าการเริ่มเอง
คำยกย่อง: ให้เกียรติคนที่เราพูดถึง
ระดับภาษาแสดงความเคารพต่อผู้ฟัง แต่ภาษาเกาหลียังมีเครื่องมืออีกอย่าง คือคำยกย่องที่แสดงความเคารพต่อผู้กระทำ เช่น คุณยายหรือครู แม้ตอนที่เราแค่เล่าเรื่องของท่านให้เพื่อนฟัง
เครื่องมือพื้นฐานคือการใส่ -시- ในคำกริยา 가요 (ไป) จะกลายเป็น 가세요 เมื่อคนที่ไปเป็นผู้ที่ควรให้เกียรติ และเป็น 가셨어요 ในรูปอดีต คำที่ใช้บ่อยบางคำมีรูปยกย่องเฉพาะของตัวเอง:
| คำธรรมดา | คำยกย่อง | อักษรโรมัน | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| 먹다 | 드시다, 잡수시다 | meokda → deusida, japsusida | กิน (ใช้ 드시다 บ่อยที่สุด) |
| 자다 | 주무시다 | jada → jumusida | นอน |
| 있다 | 계시다 | itda → gyesida | อยู่ที่ใดที่หนึ่ง, พัก |
| 말하다 | 말씀하시다 | malhada → malsseumhasida | พูด, บอก |
| 이 / 가 | 께서 | i / ga → kkeseo | คำช่วยบอกประธาน |
| 에게 | 께 | ege → kke | ให้ (บุคคล), ถึง (บุคคล) |
| 이름 | 성함 | ireum → seongham | ชื่อ |
| 나이 | 연세 | nai → yeonse | อายุ |
| 집 | 댁 | jip → daek | บ้าน |
님 เป็นคำเรียกแสดงความเคารพที่ต่อท้ายตำแหน่งหรือชื่อ เช่น 선생님 (ครู) 사장님 (หัวหน้าหรือเจ้าของร้าน) 고객님 (ลูกค้า) ในโลกออนไลน์ คนก็มักเติม 님 ต่อท้ายชื่อผู้ใช้เพื่อความสุภาพ
ตัวอย่างเช่น 할머니께서 주무세요 (halmeonikkeseo jumuseyo) แปลว่า "คุณยายกำลังนอนหลับ" 께서 และ 주무시다 แสดงความเคารพต่อคุณยาย ส่วนคำลงท้าย 요 แสดงความเคารพต่อผู้ฟัง กฎทองข้อหนึ่ง: อย่าใช้คำยกย่องกับตัวเองเด็ดขาด ให้พูดว่า 저는 자요 (ฉันนอน) ไม่ใช่ 저는 주무세요
คำทักทายและคำขอบคุณแบบสุภาพ
ประโยคสำเร็จรูปเหล่านี้ควรจำทั้งประโยค สังเกตว่าหลายประโยคใช้ 합니다체 แบบทางการแม้ในชีวิตประจำวัน
| ภาษาเกาหลี | อักษรโรมัน | ความหมายและโอกาสที่ใช้ |
|---|---|---|
| 안녕하세요. | annyeonghaseyo. | สวัสดี สุภาพ ใช้ได้ทุกช่วงเวลา |
| 안녕하십니까. | annyeonghasimnikka. | สวัสดี ทางการมาก ใช้ในสุนทรพจน์หรือทักทายคนกลุ่มใหญ่ |
| 안녕! | annyeong! | หวัดดี / บาย กันเอง ใช้กับเพื่อน |
| 처음 뵙겠습니다. | cheoeum boepgetseumnida. | ยินดีที่ได้รู้จัก สุภาพมาก ใช้ตอนพบกันครั้งแรก |
| 감사합니다. | gamsahamnida. | ขอบคุณ สุภาพแบบทางการ ใช้บ่อยที่สุดในที่สาธารณะ |
| 고마워요. | gomawoyo. | ขอบคุณ สุภาพและอบอุ่น |
| 죄송합니다. | joesonghamnida. | ขอโทษ ทางการและสุภาพมาก |
| 미안해요. | mianhaeyo. | ขอโทษ สุภาพ |
| 안녕히 가세요. | annyeonghi gaseyo. | ลาก่อน พูดกับคนที่กำลังจะไป |
| 안녕히 계세요. | annyeonghi gyeseyo. | ลาก่อน พูดตอนเราเป็นฝ่ายไปและอีกฝ่ายอยู่ต่อ |
| 잘 먹겠습니다. | jal meokgetseumnida. | พูดก่อนกินอาหารที่มีคนทำให้หรือเลี้ยง |
คำลาสองแบบนี้ทำให้ผู้เรียนหลายคนสับสน 안녕히 แปลว่า "อย่างสงบสุข" 가세요 คือ "ไป" แบบสุภาพ และ 계세요 คือ "อยู่" แบบสุภาพ เราจึงอวยพรให้คนที่จากไปเดินทางโดยสวัสดิภาพ และให้คนที่อยู่ต่ออยู่อย่างสบาย
ไม่แน่ใจว่าอ่านอักษรโรมันอย่างไร? ดูได้ที่ เขียนฮันกึลเป็นอักษรโรมันแบบง่าย ๆ
กฎปลอดภัยสำหรับผู้เรียน
- ใช้ 해요체 เป็นค่าเริ่มต้น สุภาพพอสำหรับแทบทุกคนและไม่มีวันฟังดูหยาบคาย
- ใช้ 합니다체 กับประโยคสำเร็จรูปอย่าง 감사합니다 และ 죄송합니다 และในสถานการณ์ทางการ เช่น การนำเสนอหรือข้อความถึงโรงเรียน
- รอให้อีกฝ่ายชวนก่อนจะใช้ 반말 กับใครก็ตาม ยกเว้นเด็กและเพื่อนสนิทวัยเดียวกัน
- ถ้าผู้ใหญ่พูด 반말 กับคุณ ให้ตอบด้วย 해요체 ต่อไปจนกว่าท่านจะบอกว่าพูดแบบกันเองได้
- ใช้คำยกย่องกับปู่ย่าตายาย ครู และลูกค้า แต่ห้ามใช้กับตัวเอง
- คอมเมนต์ออนไลน์มีหลายรูปแบบปนกัน เวลาเขียนถึงคนที่ไม่รู้จัก 해요체 แบบสุภาพเป็นตัวเลือกที่เป็นมิตรและปลอดภัยเสมอ
คนเกาหลีส่วนใหญ่ใจดีกับผู้เรียนที่พูดผิด การสุภาพเกินไปนิดหน่อยไม่เคยเป็นปัญหา แต่การพูดกันเองเกินไปอาจทำให้คนอื่นตกใจได้
ประโยคตัวอย่าง
นี่คือประโยคที่มีประโยชน์ในแต่ละรูปแบบ ลองอ่านออกเสียงก่อนดูอักษรโรมัน
| ภาษาเกาหลี | อักษรโรมัน | รูปแบบ | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| 저는 학생이에요. | jeoneun haksaengieyo. | สุภาพ | ฉันเป็นนักเรียน |
| 만나서 반갑습니다. | mannaseo bangapseumnida. | สุภาพแบบทางการ | ยินดีที่ได้พบ |
| 이거 얼마예요? | igeo eolmayeyo? | สุภาพ | อันนี้ราคาเท่าไร? |
| 화장실이 어디예요? | hwajangsiri eodiyeyo? | สุภาพ | ห้องน้ำอยู่ที่ไหน? |
| 선생님, 질문이 있어요. | seonsaengnim, jilmuni isseoyo. | สุภาพ | คุณครู มีคำถามค่ะ/ครับ |
| 잠시만 기다려 주세요. | jamsiman gidaryeo juseyo. | สุภาพ | กรุณารอสักครู่ |
| 천천히 말씀해 주세요. | cheoncheonhi malsseumhae juseyo. | สุภาพ + คำยกย่อง | ช่วยพูดช้า ๆ หน่อย |
| 맛있게 드세요. | masitge deuseyo. | สุภาพ + คำยกย่อง | ทานให้อร่อยนะ |
| 사장님 계세요? | sajangnim gyeseyo? | สุภาพ + คำยกย่อง | เจ้าของร้านอยู่ไหม? |
| 할머니께서 주무세요. | halmeonikkeseo jumuseyo. | สุภาพ + คำยกย่อง | คุณยายกำลังนอนหลับ |
| 지금 출발합니다. | jigeum chulbalhamnida. | สุภาพแบบทางการ | ตอนนี้ออกเดินทาง |
| 내일 봐! | naeil bwa! | กันเอง | เจอกันพรุ่งนี้! |
| 배고파? | baegopa? | กันเอง | หิวไหม? |
| 같이 가자. | gachi gaja. | กันเอง | ไปด้วยกันเถอะ |
เรียนคำเล็ก ๆ อย่าง 이/가 และ 은/는 ได้ในคู่มือคำช่วยภาษาเกาหลีสำหรับผู้เริ่มต้น
ฝึกด้วยการพิมพ์
คำลงท้ายสุภาพอย่าง 요, 세요 และ 습니다 ปรากฏในเกือบทุกข้อความภาษาเกาหลี การพิมพ์บ่อย ๆ จึงช่วยเพิ่มความเร็วได้จริง ลองพิมพ์ประโยคตัวอย่างข้างบนประโยคละหลาย ๆ ครั้งพร้อมอ่านออกเสียง แล้วไปลองฝึกพิมพ์ประโยคใน KoreanKeys
พร้อมพิมพ์ประโยคเหล่านี้แล้วหรือยัง? มาเรียนรู้ผังแป้นพิมพ์เกาหลี (ทูบอลชิก)
เพิ่งเริ่มรู้จักฮันกึล? เริ่มจาก เรียนฮันกึลใน 1 สัปดาห์: คู่มือสำหรับแฟน K-pop