Các ngày lễ Hàn Quốc và cách chúc mừng
Ngày lễ là một trong những cánh cửa tốt nhất để hiểu cuộc sống ở Hàn Quốc. Qua đó ta thấy gia đình coi trọng điều gì, mọi người cùng nhau ăn gì và ai cũng nói câu gì vào ngày hôm ấy. Bài hướng dẫn này giới thiệu các ngày lễ chính ở Hàn Quốc, từ những dịp sum họp gia đình lớn như Seollal và Chuseok đến các ngày lễ quốc gia như Ngày Hangul, kèm theo những lời chúc bạn có thể gõ và gửi đi.
Tổng quan các ngày nghỉ lễ ở Hàn Quốc
Một số ngày lễ theo dương lịch nên năm nào cũng rơi vào cùng một ngày. Những ngày khác theo âm lịch truyền thống, nên trên lịch thông thường ngày của chúng thay đổi theo từng năm. Hai ngày lễ lớn nhất là Seollal và Chuseok đều theo âm lịch.
| Ngày lễ | Tiếng Hàn | Ngày | Lịch |
|---|---|---|---|
| Tết Dương lịch | 신정 | 1 tháng 1 | Dương lịch |
| Seollal (Tết Nguyên đán) | 설날 | Mùng 1 tháng Giêng âm lịch (nghỉ 3 ngày) | Âm lịch |
| Ngày Phong trào Độc lập | 삼일절 | 1 tháng 3 | Dương lịch |
| Ngày Thiếu nhi | 어린이날 | 5 tháng 5 | Dương lịch |
| Lễ Phật đản | 부처님 오신 날 | Mùng 8 tháng 4 âm lịch | Âm lịch |
| Ngày Tưởng niệm | 현충일 | 6 tháng 6 | Dương lịch |
| Ngày Giải phóng | 광복절 | 15 tháng 8 | Dương lịch |
| Chuseok (lễ hội mùa gặt) | 추석 | Rằm tháng 8 âm lịch (nghỉ 3 ngày) | Âm lịch |
| Ngày Lập quốc | 개천절 | 3 tháng 10 | Dương lịch |
| Ngày Hangul | 한글날 | 9 tháng 10 | Dương lịch |
| Giáng sinh | 성탄절 | 25 tháng 12 | Dương lịch |
Seollal và Chuseok mỗi dịp được nghỉ ba ngày: ngày trước, chính ngày lễ và ngày sau. Theo dương lịch, Seollal thường rơi vào cuối tháng 1 hoặc tháng 2, Chuseok vào tháng 9 hoặc đầu tháng 10, còn Lễ Phật đản vào cuối tháng 4 hoặc tháng 5. Với nhiều ngày lễ, nếu trùng vào cuối tuần thì sẽ có một ngày nghỉ bù vào ngày thường.
Hàn Quốc cũng được nghỉ vào hai ngày lễ tôn giáo. Vào Lễ Phật đản, các ngôi chùa treo hàng nghìn chiếc đèn hoa sen đủ màu. Giáng sinh cũng là ngày nghỉ, nhưng ở Hàn Quốc đây là dịp đi chơi với bạn bè hay hẹn hò nhiều hơn là một ngày lễ lớn của gia đình.
Seollal: Tết Nguyên đán
Seollal (설날) là ngày đầu tiên của năm âm lịch và là một trong hai ngày lễ lớn nhất ở Hàn Quốc. Hàng triệu người về quê nên đường sá và tàu xe rất đông đúc. Nhiều gia đình mặc hanbok (한복), trang phục truyền thống Hàn Quốc, ít nhất là vào buổi sáng.
Phong tục nổi tiếng nhất là sebae (세배). Trẻ em và những người nhỏ tuổi trong nhà quỳ xuống sát sàn, cúi lạy thật sâu và trang trọng trước ông bà, cha mẹ và người lớn tuổi, rồi nói lời chúc Tết. Người lớn đáp lại bằng những lời chúc tốt đẹp cho năm mới, gọi là deokdam (덕담), và thường lì xì cho trẻ em tiền mừng tuổi, sebaetdon (세뱃돈), đựng trong phong bì.
Nhiều gia đình còn làm lễ charye (차례) để tưởng nhớ tổ tiên, với một mâm cỗ được chuẩn bị chu đáo. Sau đó cả nhà cùng ăn và chơi các trò như yunnori (윷놀이), một trò chơi trên bàn cờ, tung bốn thanh gỗ để quyết định quân cờ đi bao xa.
Món ăn đặc biệt của Seollal là tteokguk (떡국), canh trong với những lát bánh gạo trắng mỏng hình bầu dục. Màu trắng tượng trưng cho một khởi đầu trong sạch và mới mẻ. Theo truyền thống, người Hàn nói rằng ăn xong bát tteokguk vào sáng mùng một là bạn đã thêm một tuổi.
Lời chúc để gõ vào dịp Seollal:
| Tiếng Hàn | Phiên âm La-tinh | Nghĩa |
|---|---|---|
| 새해 복 많이 받으세요 | saehae bok mani badeuseyo | Chúc mừng năm mới (lịch sự; nghĩa đen: chúc nhận thật nhiều phúc trong năm mới) |
| 새해 복 많이 받아 | saehae bok mani bada | Chúc mừng năm mới (thân mật, dùng với bạn thân và người nhỏ tuổi hơn) |
| 건강하세요 | geonganghaseyo | Chúc ông bà, cha mẹ luôn mạnh khỏe (lời chúc ấm áp cho người lớn tuổi) |
Chuseok: lễ hội mùa gặt
Chuseok (추석) rơi vào rằm tháng 8 âm lịch, khi trăng tròn và lúa gạo, hoa quả của năm vừa được thu hoạch. Tên thuần Hàn của ngày lễ là Hangawi (한가위), một từ cổ có nghĩa là chính giữa lớn, vì ngày lễ nằm đúng giữa tháng tám và giữa mùa thu. Người ta thường gọi đây là Lễ Tạ ơn của Hàn Quốc.
Giống như Seollal, đây là dịp về quê. Các gia đình làm lễ charye cúng tổ tiên bằng sản vật của vụ mùa mới, và nhiều nhà đi tảo mộ, gọi là seongmyo (성묘), để dọn dẹp và bày tỏ lòng thành kính. Buổi tối, mọi người ngắm vầng trăng tròn lớn và lặng lẽ ước một điều.
Món ăn tiêu biểu là songpyeon (송편), những chiếc bánh gạo nhỏ hình bán nguyệt nhân vừng ngọt, đậu hoặc hạt dẻ. Bánh được hấp trên một lớp lá thông nên có mùi thơm mát, và cả nhà thường cùng nhau nặn bánh. Trong bếp mọi người cũng tất bật làm jeon (전): những lát rau, cá hoặc thịt nhúng bột và trứng rồi rán trên chảo.
Một câu nói xưa tóm gọn không khí ngày lễ: 더도 말고 덜도 말고 한가위만 같아라 (deodo malgo deoldo malgo hangawiman gatara), nghĩa là "Không hơn, không kém, mong ngày nào cũng như Hangawi." Thời còn làm nông, đây là lúc thức ăn đầy đủ nhất trong năm và công việc cuối cùng cũng được tạm nghỉ.
Lời chúc để gõ vào dịp Chuseok:
| Tiếng Hàn | Phiên âm La-tinh | Nghĩa |
|---|---|---|
| 즐거운 추석 보내세요 | jeulgeoun chuseok bonaeseyo | Chúc bạn một mùa Chuseok vui vẻ |
| 풍성한 한가위 보내세요 | pungseonghan hangawi bonaeseyo | Chúc bạn một mùa Hangawi đủ đầy, sung túc |
Ngày Thiếu nhi (5 tháng 5)
Ngày Thiếu nhi, 어린이날 (eorininal), là ngày dành riêng cho trẻ em. Ngày này bắt nguồn từ một phong trào vào những năm 1920 kêu gọi tôn trọng trẻ em hơn, và đã là ngày nghỉ lễ từ năm 1975. Cha mẹ thường đưa con đi công viên giải trí, sở thú hoặc bảo tàng và tặng quà, nên những nơi nổi tiếng rất đông người.
Ở Hàn Quốc, tháng 5 được gọi là tháng gia đình. Ngày Cha Mẹ là ngày 8 tháng 5, khi con cái tặng cha mẹ hoa cẩm chướng đỏ và một lá thư cảm ơn, nhưng ngày này không được nghỉ.
| Tiếng Hàn | Phiên âm La-tinh | Nghĩa |
|---|---|---|
| 즐거운 어린이날 보내세요 | jeulgeoun eorininal bonaeseyo | Chúc bạn một Ngày Thiếu nhi thật vui |
| 엄마, 아빠 사랑해요 | eomma, appa saranghaeyo | Bố mẹ ơi, con yêu bố mẹ (dùng cho Ngày Cha Mẹ) |
Ngày Hangul (9 tháng 10)
Ngày Hangul, 한글날 (hangeullal), là ngày tôn vinh bảng chữ cái tiếng Hàn. Ngày này dựa trên việc ban hành sách Hunminjeongeum năm 1446, cuốn sách mà vua Sejong dùng để giới thiệu bộ chữ mới cho người dân. Tên sách có nghĩa là "những âm đúng để dạy dân".
Ngày Hangul từng bị bỏ khỏi danh sách ngày nghỉ vào đầu những năm 1990, nhưng trở lại thành ngày nghỉ lễ vào năm 2013. Trường học và bảo tàng tổ chức các cuộc thi viết và nhiều sự kiện, và nhiều người chia sẻ những điều thú vị về Hangul trên mạng. Với người đang học gõ phím, đây là ngày lý tưởng để gõ vài câu bằng Hangul.
| Tiếng Hàn | Phiên âm La-tinh | Nghĩa |
|---|---|---|
| 세종대왕님, 감사합니다 | sejongdaewangnim, gamsahamnida | Cảm ơn vua Sejong! (lời nhắn vui vào Ngày Hangul) |
Đọc câu chuyện về việc Hangul được tạo ra như thế nào
Các ngày lễ quốc gia: ghi nhớ lịch sử
Một số ngày lễ ghi nhớ những dấu mốc quan trọng trong lịch sử hiện đại của Hàn Quốc. Vào những ngày này, bạn sẽ thấy quốc kỳ Taegeukgi (태극기) treo ở ban công các căn hộ và dọc các con phố.
- 삼일절 (samiljeol), 1 tháng 3: ghi nhớ Phong trào Mùng 1 tháng 3 năm 1919, khi người dân khắp Hàn Quốc tuyên bố độc lập một cách hòa bình trước ách cai trị thuộc địa của Nhật Bản và xuống đường tuần hành.
- 현충일 (hyeonchungil), 6 tháng 6: Ngày Tưởng niệm, dành cho những người đã hy sinh vì đất nước. Lúc 10 giờ sáng, còi báo vang lên và nhiều người dừng lại mặc niệm một phút.
- 광복절 (gwangbokjeol), 15 tháng 8: Ngày Giải phóng đánh dấu sự kết thúc ách cai trị thuộc địa của Nhật Bản năm 1945. Gwangbok có nghĩa là "ánh sáng trở lại". Chính phủ Đại Hàn Dân Quốc cũng được thành lập vào ngày 15 tháng 8 năm 1948.
- 개천절 (gaecheonjeol), 3 tháng 10: Ngày Lập quốc, nghĩa đen là "ngày trời mở". Ngày này kỷ niệm việc Dangun trong truyền thuyết lập nên Gojoseon, vương quốc đầu tiên của người Hàn.
Đây là những ngày của lòng tôn kính và tự hào hơn là tiệc tùng, nên mọi người thường không trao nhau lời chúc đặc biệt nào. Nhiều gia đình chỉ nghỉ ngơi, và một số người đến thăm bảo tàng lịch sử hay đài tưởng niệm.
Gửi lời chúc ngày lễ bằng tiếng Hàn
Mỗi dịp Seollal và Chuseok, điện thoại ngập tràn tin nhắn chúc mừng. Đuôi câu cho biết câu nói lịch sự đến mức nào. Đuôi -세요 (-seyo) lịch sự, dùng an toàn với thầy cô, người lớn tuổi và người chưa thân. Đuôi ngắn không có -요 là cách nói thân mật, chỉ dùng với bạn thân hoặc người nhỏ tuổi hơn.
Một tin nhắn hay gồm ba phần: gửi cho ai, lời chào và một lời chúc ngắn. Dưới đây là ba tin nhắn hoàn chỉnh để bạn luyện gõ:
| Tiếng Hàn | Phiên âm La-tinh | Nghĩa |
|---|---|---|
| 선생님, 새해 복 많이 받으세요! 올해도 건강하세요. | seonsaengnim, saehae bok mani badeuseyo! olhaedo geonganghaseyo. | Thưa thầy/cô, chúc mừng năm mới! Năm nay cũng chúc thầy/cô luôn mạnh khỏe. |
| 할머니, 즐거운 추석 보내세요. 보고 싶어요! | halmeoni, jeulgeoun chuseok bonaeseyo. bogo sipeoyo! | Bà ơi, chúc bà một mùa Chuseok vui vẻ. Cháu nhớ bà lắm! |
| 새해 복 많이 받아! 올해도 잘 지내자. | saehae bok mani bada! olhaedo jal jinaeja. | Chúc mừng năm mới! Năm nay mình cũng cùng nhau vui vẻ nhé. (thân mật) |
Hãy luyện từng câu cho đến khi ngón tay thuộc lòng. Khi ngày lễ đến, bạn có thể gửi lời chúc thật nhanh mà không sai chữ nào.
Mới làm quen với Hangul? Hãy bắt đầu với hướng dẫn học Hangul dành cho fan K-pop
Cách phiên âm La-tinh trên trang này: phiên âm Hangul thật đơn giản